Ruwvoer voeren aan kalveren voor een gezonde en sterke melkkoe

Jongvee wordt helaas te vaak gezien als sluitpost in het rantsoen. Ze moeten de restbalen opmaken, krijgen de laatste najaarssnede gevoerd of moeten het doen met uitsluitend gras of hooi van uitgesteld maaibeheer grasland en natuurgrasland. Om tot een goede melkkoe uit te groeien heeft jongvee, en met name de kalveren, voldoende eiwit en energie nodig. Ten eerste voor voldoende pensontwikkeling, want een koe met een goed ontwikkelde pens kan meer ruwvoer verwerken en hierdoor optimaal presteren. Ten tweede voor voldoende groei, want een goed ontwikkelde vaars heeft meer ruimte in het lichaam voor een grote pens, kan genoeg voer opnemen en veel melk produceren uit ruwvoer en ook gezond oud worden.

Wat is nu een optimaal rantsoen voor kalveren?
Allereerst voldoende opname van biest. Ten tweede start zo snel mogelijk met het verstrekken van vast voer in de vorm van krachtvoer en hooi.

• Waarom hooi? Hooi drukt op de penswand waardoor de pens in volume toeneemt en stimuleert om te gaan herkauwen.
• Waarom krachtvoer? Krachtvoer levert fermenteerbare koolhydraten die de ontwikkeling van de penspapillen stimuleren.

Hoe eerder dit start hoe meer penspapillen er gevormd kunnen worden en hoe groter het oppervlak van de penswand hierdoor wordt. Een groter oppervlak zorgt voor meer ruimte voor opname van voedingsstoffen in het bloed en stimuleert hiermee ook de melkproductie.

Geadviseerd wordt onbeperkt hooi en een maximum van 2 kg krachtvoer gemiddeld op 6 weken leeftijd. Voor snelle jeugdgroei is een rantsoen van 950 VEM en richting 180 RE wenselijk. Als de kalveren gespeend zijn is een rantsoen van 900 VEM voldoende. Na verloop van tijd kan uiteindelijk overgeschakeld worden op graskuil in plaats van hooi.

Hoe maak je mooi en gezond hooi voor kalveren?
Hooi moet smakelijk zijn zodat kalveren er genoeg van opnemen en er ook nog voldoende voedingsstoffen inzitten zodat er minder eiwit uit krachtvoer aangevoerd hoeft te worden. Vooraf is het wel van belang om uit te rekenen hoeveel hooi er jaarlijks nodig is voor de kalveren. Probeer rondom speenperiode zo min mogelijk rantsoenwisselingen te creëren door het rantsoen gelijk te houden. Dit kan door voor en na de speenperiode hooi aan te bieden en niet te snel over te schakelen naar kuilgras. Hiervoor kan een periode van 3 maanden aangehouden worden. Hoeveel hooi is er dan nodig op jaarbasis?

Voorbeeld: 100 melkkoeien, 20% vervangingspercentage. 20 kalveren x 3 maanden per jaar is gemiddeld 5 kalveren die hooi gevoerd krijgen. Kalveren vreten gemiddeld in hun eerste 3 maanden 1,3-1,5 kg ds per kalf per dag, waarna de opname stijgt tot 5 kg ds per dag en richting 8 a 9 kg ds per dag als pink. Dit resulteert in: 5 dieren x 1,5 kg ds  x 365 dagen = 2.738 kg ds hooi per jaar.

Om goed en smakelijk hooi te maken voor de kalveren is het van belang om hooi te winnen van productiegrasland. Als de eerste snede gemaaid is in de eerste helft mei kan een lichte kunstmestgift gegeven worden van maximaal 100 kg kunstmest of 10 m3 drijfmest. Wacht dan 5 tot 6 weken zodat er een snede gras staat waar stengel in zit. Hiermee zijn we in de tweede helft van juni gekomen. Maai het gras indien mogelijk op een zonnige dag als het gewas van zichzelf droog is, dus niet ‘s ochtends vroeg. Schud maximaal 1x per dag en als het hooi geworden is, pers het in balen, het liefst als de zon schijnt. Eigen hooi bevat meer eiwit dan natuurhooi waarmee aankoop van extra eiwit voorkomen wordt.

We hebben het alleen over fokkalveren gehad maar de rest van de kalveren, krijgen deze geen ruwvoer?
Ja zeker wel! De kalveren die niet op het bedrijf blijven, moeten vanaf 2028 minimaal 4 weken oud zijn voor ze naar de mesterij kunnen. De kalverhouderij is gebaat bij sterke vitale kalveren met een goed ontwikkelende pens. Voer deze kalveren dus op dezelfde manier als kalveren die de toekomstige melkkoeien van het bedrijf zijn. Liever meer en eerder ruwvoer en krachtvoer dan enkel melk is een les die we als melkveehouders van de kalverhouderij kunnen leren. Hier zijn stappen in te maken!